ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਪਲ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ, ਸਗੋਂ ਰੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਲ ਜਦੋਂ ਪਰਦੇਸ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨਾਲੋਂ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦੀਆਂ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਡੱਲਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਾਲੀਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਅਨੁਭਵ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਵਾਰ ਦਿਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜਦੋਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸੀ। ਇੰਝ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਮੇਲੇ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂ। ਸਰੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੜਕਾਂ, ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਦਿਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਡੱਲਾ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਾਲੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟਾਂ ਨੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਸਕੂਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਬਿਆਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਕੋਈ ਬਚਪਨ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਕੋਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ, ਕੋਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦਾ ਹਮਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਕੋਈ ਉਹ ਚਿਹਰਾ ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਤਹਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗਲੇ ਮਿਲਦਿਆਂ ਇੰਝ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਦਮ ਰੋਕ ਲਏ ਹੋਣ। ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਲੀਬਾਲ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਖੇਡ ਤਾਂ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਵਿਖਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਪਣੇ ਬੀਤੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਸਿਆਂ ਦੇ ਫੁਹਾਰੇ ਛੱਡ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਵਰਗੀ ਰੌਣਕ ਬਖ਼ਸ਼ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੰਝ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਸਰੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡੱਲਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰੂਹ ਉਤਰ ਆਈ ਹੋਵੇ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸੱਜਣ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਜੋ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਉਹੀ ਚਮਕ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਰਦੇਸ ਆਉਣ ਵੇਲੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਦਰਦ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਬੋਲੇ, “ਪੁੱਤ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।”ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਉਤਰ ਗਏ। ਉਸ ਪਲ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪਿੰਡ ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਟੀ, ਘਰਾਂ ਜਾਂ ਗਲੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਪਿੰਡ ਦਰਅਸਲ ਉਹ ਸਾਂਝੀ ਰੂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਮੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਰਗਾ ਪਿਆਰ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਅਪਣਾਪਣ ਮਿਲੇ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਦਿਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਮਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਰਹੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਹੀ ਅਹਿਸਾਸ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਲਈ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਪਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲੱਗੀ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਲੱਗੇ। ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ ਜਿਹੀ ਉਦਾਸੀ ਹਰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਸ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ਅਤੇ ਪਰਦੇਸ ਦੀਆਂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਵੀ ਉਸ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਜੋ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਲੀਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਅਮਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਸੀ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ ਸਰੀ ਮੈਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਪਾਰ ਵੱਸਿਆ ਆਪਣਾ ਡੱਲਾ ਪਿੰਡ ਜਾਪਿਆ। ਅੱਜ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਮਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਦਸਤਕ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸਰੀ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਡੱਲਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।ਇਨਸਾਨ ਭਾਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਵੇ, ਆਪਣੀ ਜੰਮਣ-ਭੋਂਇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਹਮੇਸਾਂ ਹੀ ।

— ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ
ਸਰੀ ਕੈਨੇਡਾ
Gopysidhu91@gma