ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ( ਊਸ਼ਾ ਕੌਰ ਜਸ਼ਨ ) ਮਾਤਾ ਵਿੱਦਿਆ ਕੌਰ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਸੁਲੱਖਣੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਾਦਗੀ, ਸਬਰ, ਮਿਹਨਤ, ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੋਹ ਦੀ ਜਿਉਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਲ ਕਮਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਅਣਥੱਕ ਘਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਸਮੋਈ ਹੋਈ ਹੈ।
"ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਊਜ਼" ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਤਾ ਵਿੱਦਿਆ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ ਜਗਰਾਉਂ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਅਖਾੜਾ ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਦਾਨ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਜੀਵਨ ਗੁਰੂ-ਸੇਵਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਸੂਝਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰਮੀ ਅਤੇ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਧਾਰਮਿਕ ਰਹਿਣੀ-ਬਹਿਣੀ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਪਲਦਿਆਂ ਵਿੱਦਿਆ ਕੌਰ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਉਹ ਮੁੱਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੇ, ਜਿਹੜੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਬਣੇ। ਸਾਲ 1969 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦੇ ਆਰਮੀ ਸੈਨਿਕ ਭਾਨ ਦੇ ਹੋਣਹਾਰ ਸਪੁੱਤਰ ਮੇਜਰ ਸੂਬੇਦਾਰ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਜੀਵਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਉਡੀਕਾਂ, ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਦਾਸਤਾਂ ਸੀ। ਪਤੀ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਆਰਮੀ ਵਿਚ ਮੇਜਰ ਸੂਬੇਦਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣਨ, ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਘਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਸੀ। ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿੱਦਿਆ ਕੌਰ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਮਿਹਨਤ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਪੰਜਾਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਗਵਾਹ ਬਣੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਾਂਝ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵੱਧ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮਾਤਾ ਵਿੱਦਿਆ ਕੌਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਲਿਆ-ਪੋਸਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਿਹਨਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸੇਵਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਪੁੱਤਰ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ’ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਸਰਵਿਸਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਪੁੱਤਰ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਖਦੇ ਨੇ ਕਿ ਜਿਸ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਿੱਜੀ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਘਾਲਣਾ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਇਕ ਮੌਨ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਮਾਣ ਮਾਤਾ ਵਿੱਦਿਆ ਕੌਰ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਸਫ਼ਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਆਧਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਅੱਜ ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਗਮ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦਰਦ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਜੀਵਨ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਵੀ ਝੁਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਏ, ਔਕੜਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਾਲਣਾ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਾਦਗੀ, ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਮਮਤਾ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੀਜੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਦੇ-ਫਲਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਛਾਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀ, ਤਿਆਗ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸਿਰਜਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਵਿੱਦਿਆ ਕੌਰ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਘਾਲਣਾ ਨੂੰ ਕੋਟਿ-ਕੋਟਿ ਪ੍ਰਣਾਮ।
ਮਾਤਾ ਵਿਦਿਆ ਕੌਰ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਏ ਸਨ । ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ ਮੌਕੇ ਅੱਜ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਦਿਨ ਐਤਵਾਰ ,ਦਾਣਾ ਮੰਡੀ ,ਨੇੜੇ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ, ਪਿੰਡ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲਾ ਮੋਗਾ ਵਿਖੇ ਸਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਗਮ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਂਟ ਕਰਨਗੇ ।
"ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਊਜ਼" ਦੀ ਟੀਮ ਵਲੋਂ ਮਾਤਾ ਵਿਦਿਆ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ।